انتخاب تسمه بالابر مناسب برای هرگونه عملیات دکلبندی سنگین یا بالابری سقفی بسیار مهم است. تسمههای سیمی و تسمههای زنجیری دو مورد از رایجترین تسمههای فلزی مورد استفاده در دکلبندی صنعتی و کار با جرثقیل هستند. هر کدام نقاط قوت، محدودیتها و موارد استفاده ایدهآل خود را دارند. این مقاله تسمههای سیمی و زنجیری را از نظر موارد استفاده، ظرفیت بار، انعطافپذیری، دوام، نیازهای نگهداری، مقرون به صرفه بودن، مناسب بودن برای محیط زیست و ایمنی مقایسه میکند. امیدواریم این مقاله به شما در انتخاب نوع تسمهای که برای کار بالابری شما مناسبتر است، کمک کند. برای خرید جرثقیل کافیست با شاهان اطلس ، جرثفیل سازی اصفهان تماس بگیرید.
ویژگیها و کاربردهای اسلینگهای طنابی
اسلینگهای سیم بکسل از چندین سیم فولادی ساخته شدهاند که به صورت رشتههایی در اطراف یک هسته قرار گرفتهاند. این ساختار (اغلب با هسته فیبری یا فولادی) به آنها استحکام، انعطافپذیری و مقاومت در برابر تنشهای خمشی میدهد . سیم بکسل فولادی در پیکربندیهای مختلفی (مثلاً ساختارهای رشتهای 6×19، 6×37) عرضه میشود که مقاومت در برابر سایش و انعطافپذیری را متعادل میکند. اسلینگهای سیم بکسل به طور گسترده در صنایع ساخت و ساز، تولید، حمل و نقل و جابجایی مواد استفاده میشوند. آنها در محیطهایی مانند کارخانههای فولاد، ریختهگریها و کارگاههای ساخت و ساز که بارهای سنگین و شرایط سخت رایج است، محبوب هستند.
۱. کاربردها و مزایا
تسمههای سیم بکسلی انتخابی رایج در مواقعی هستند که به بالابری مطمئن با جرثقیل نیاز دارید. آنها برای بالابرهای سنگین و مکرر در ساخت و ساز، بنادر، تولید، معدن و کارهای فراساحلی مناسب هستند. شما از استحکام، دوام و عملکرد قابل پیشبینی بهرهمند میشوید. آنها به خوبی با درامهای جرثقیل، قرقرهها و سختافزارهای استاندارد دکلبندی کار میکنند.

الف) نسبت استحکام به اندازه بالا
طناب سیمی با قطر نسبتاً کم، قدرت بالابری زیادی ارائه میدهد. این به شما امکان میدهد ظرفیتهای بالاتری را روی قلابها، درامها و قرقرههای مشابه بدون نیاز به تجهیزات حجیم نصب کنید. قطر طناب کمتر همچنین وزن اسلینگ و نیروی باد را هنگام جابجایی بارهای طولانی کاهش میدهد. وقتی قطر و ساختار طناب را با اندازه قرقره جرثقیل و بار مطابقت میدهید، تنش خمشی را در محدوده مجاز نگه میدارید و عمر اسلینگ را افزایش میدهید.
ب. هزینه کمتر برای هر بالابر
بر اساس هزینه هر بالابر، تسمههای سیمی معمولاً از تسمههای زنجیری معادل در ابتدا و در طول زمان ارزانتر هستند. آنها در برابر کشیدگی مقاومت میکنند و با استفاده عادی استحکام خود را حفظ میکنند، بنابراین در بسیاری از کاربردها نیازی به تعویض مکرر آنها نیست. نگهداری و بازرسی آنها ساده است که به کنترل هزینههای عملیاتی کمک میکند. با این حال، هزینه کل چرخه عمر به نحوه استفاده از آنها و میزان بازرسی و محافظت آنها بستگی دارد.
ج. انعطافپذیری در قلاببافی
طناب سیمی بافته شده و چند رشتهای با شکل بار مطابقت دارد. این امر استفاده از چوکر، گره عمودی یا سبدی را آسان میکند و در عین حال نگه داشتن بار را ایمن نگه میدارد. در یک گره چوکر، طناب دور بار محکم میشود و حرکت را کاهش میدهد. این سازگاری، نیاز به تسمههای مخصوص یا بستهبندی را کاهش میدهد و نصب را در بالابرهای مختلف سریعتر میکند.
د. قابلیت استفاده مجدد از سختافزار
وقتی یک اسلینگ طناب سیمی بریده میشود یا بدنه آن آسیب میبیند، اتصالات انتهایی مانند اتصالات اصلی، قلابها و قیدها اغلب در صورت گذراندن مراحل بازرسی میتوانند دوباره استفاده شوند. این امر باعث صرفهجویی در هزینه و کاهش ضایعات میشود. استفاده مجدد به روشهای مناسب خاتمه دادن و بازرسی دقیق از نظر سایش، ترک خوردگی، اعوجاج یا خوردگی قبل از مونتاژ مجدد بستگی دارد.
ه. مقاومت در برابر سایش
طناب سیمی در مقایسه با بسیاری از تسمههای مصنوعی، به خصوص زمانی که سیمهای کوچکتر و بیشتری در رشتههای بیرونی خود دارد، در برابر سایش مقاومت بهتری دارد. این ساختارها، سایش را در بسیاری از نقاط تماس پخش میکنند. با این حال، سطوح ناهموار یا تیز، عمر مفید را کوتاه میکنند، بنابراین در محلهایی که طناب با آن تماس پیدا میکند، از روکشهای سایشی، پد یا محافظهای محافظ استفاده کنید. بررسیهای بصری منظم برای سیمهای شکسته، صاف شدن یا آسیب دیدن هسته، مشکلات سایش را در مراحل اولیه تشخیص میدهد.
و. ضریب طراحی
اسلینگهای طناب سیمی معمولاً با ضریب طراحی ۵:۱ تحت استاندارد ASME B30.9 رتبهبندی میشوند، به این معنی که مقاومت پارگی طناب حدود پنج برابر حد مجاز بار کاری اعلام شده است. این حاشیه، سایش، ضربه و تنشهای پیشبینی نشده را پوشش میدهد. به یاد داشته باشید که WLL را برای زاویههای اسلینگ، اتصالات و سختافزار کاهش دهید و هنگام اندازهگیری تجهیزات و تعیین محدودیتهای کاری ایمن، بارهای ضربهای و دماهای شدید را در نظر بگیرید.
۲. محدودیتها و نگهداری
اسلینگهای طناب سیمی محکم و قابل اعتماد هستند. با این حال، آنها نیاز به مراقبت منظم دارند. قبل از خرید، محدودیتهای آنها را بدانید. نگهداری مناسب، افراد و بارها را ایمن نگه میدارد. در زیر نکات روشنی برای کمک به شما در بازرسی، محافظت و تصمیمگیری در مورد مناسب بودن طناب سیمی برای آسانسورهای شما آورده شده است.
الف) دشواری بازرسی
شما میتوانید رشتههای بیرونی را ببینید، اما هسته را نه. فرسودگی داخلی، له شدن یا خوردگی میتواند درون طناب پنهان شود. این امر ارزیابی کامل را دشوار میکند. سیمهای شکسته، نواحی صاف، زنگزدگی و تغییرات در انعطافپذیری را بررسی کنید. طناب را روی یک پارچه تمیز بکشید تا نقاط ناهموار را لمس کنید. سوابق بازرسی کتبی را نگه دارید و اسلینگها را با تاریخ بازرسی برچسبگذاری کنید. در صورت شک، اسلینگ را برای بررسی دقیقتر بردارید یا با یک بازرس واجد شرایط مشورت کنید.
ب. خوردگی و سیمهای شکسته
رطوبت، نمکها و مواد شیمیایی خوردگی را تسریع میکنند. خوردگی ابتدا به صورت تغییر رنگ، سفتی یا پوسته پوسته شدن فلز ظاهر میشود. سیمهای شکسته ممکن است بیرون زده یا باعث شوند طناب زبر به نظر برسد. پس از قرار گرفتن در معرض شرایط مرطوب یا خورنده، طناب سیمی را تمیز و روغنکاری کنید. برای محیطهای خورنده، طناب گالوانیزه یا ضد زنگ را انتخاب کنید. اسلینگها را خشک و دور از کف نگهداری کنید. اسلینگهایی را که زنگزدگی، سیمهای شکسته زیاد یا رشتههای تابدار دارند، تعویض کنید.
ج. پیچ خوردن و له شدن
خم کردن بیش از حد شدید طناب یا کشیدن آن روی لبههای تیز میتواند باعث پیچ خوردگی و له شدن رشتهها شود. پیچ خوردگی، بسیاری از سیمهای داخلی را به طور همزمان ضعیف میکند. له شدن، طناب را صاف کرده و مسیر بار آن را تغییر میدهد. هرگز طناب سیمی را در شعاعی کوچکتر از آنچه سازنده اجازه داده است، خم نکنید. وقتی بارها گوشههای تنگ دارند، از قرقرهها، محافظ لبه یا میلههای پخش کننده مناسب استفاده کنید. اگر تسمه پیچ خورده یا له شده است، فوراً آن را از سرویس خارج کنید.
د. نسبت استحکام به وزن کمتر از زنجیر
طناب سیمی قوی است، اما زنجیر ظرفیت بیشتری را برای وزن و اندازه یکسان ارائه میدهد. این موضوع زمانی اهمیت پیدا میکند که به ظرفیت بسیار بالایی در یک اسلینگ جمع و جور نیاز دارید. طناب سیمی همچنان انعطافپذیری و جذب ضربه بهتری را ارائه میدهد. هنگام انتخاب بین طناب و زنجیر، ظرفیت را در برابر جابجایی، مقاومت در برابر خستگی و نوع بالابرهایی که انجام میدهید، بسنجید. برای بالابرهای نقطهای بسیار سنگین، ممکن است زنجیر را ترجیح دهید. برای مسافتهای طولانی و جابجایی نرمتر، طناب سیمی اغلب برنده است.
ه. محدودیتهای دما
طنابهای سیمی فولادی معمولی در بیشتر شرایط عملکرد خوبی دارند. آنها در گرمای زیاد استحکام خود را از دست میدهند و در سرمای شدید شکننده میشوند. محدودههای معمول کارکرد، حداکثر حدود ۴۰۰ درجه فارنهایت (۲۰۴ درجه سانتیگراد) و حداقل ۴۰- درجه فارنهایت (۴۰- درجه سانتیگراد) هستند. اگر کاربرد شما به این محدودهها نزدیک یا از آنها فراتر میرود، با سازنده مشورت کنید. ممکن است به طناب سیمی مقاوم در برابر حرارت یا یک ماده تسمهای جایگزین نیاز داشته باشید. همچنین در صورت وجود دماهای بسیار بالا، دفعات بازرسی را افزایش دهید.
و. غیر قابل تعمیر
اگر یک اسلینگ در بازرسی رد شود، باید آن را کنار بگذارید. سعی نکنید یک اسلینگ خراب را برای بلند کردن وصله، جوش یا تعمیر کنید. تعمیر یک اسلینگ آسیب دیده میتواند بخشهای ضعیف شده را پنهان کند و حس امنیت کاذب ایجاد کند. اسلینگهای جایگزین را در دسترس داشته باشید و معیارهای حذف شرکت خود را به شدت رعایت کنید. دفع صحیح از استفاده مجدد تصادفی جلوگیری میکند.
ز. وزن
طناب سیمی معمولاً در محدوده بار کاری یکسان، سبکتر از زنجیر است، اما تسمههای طنابی بسیار بزرگ همچنان وزن قابل توجهی را تحمل میکنند. این موضوع بر جابجایی، نگهداری و انتخاب سختافزارهای مهاربندی تأثیر میگذارد. برای جابجایی ایمن برنامهریزی کنید – هنگام جابجایی تسمههای سنگین از طنابهای راهنما، وسایل کمکی بالابر یا کمک مکانیکی استفاده کنید. هنگام محاسبه کل بار روی قلابها، پخشکنندهها و تجهیزات حمل و نقل، وزن تسمه را در نظر بگیرید.
ویژگیها و کاربردهای اسلینگهای زنجیری
اسلینگهای زنجیری از اتصالات فولادی آلیاژی با درجه بالا (معمولاً درجه ۸۰ یا درجه ۱۰۰) ساخته شدهاند که برای بلند کردن بار مناسب هستند. آنها از مجموعهای از اتصالات فلزی جوش داده شده تشکیل شدهاند که یک حلقه یا پایه را تشکیل میدهند و دارای اتصالات انتهایی مانند قلاب یا اتصالات اصلی هستند. اسلینگهای زنجیری آلیاژی بسیار بادوام و مستحکم هستند. آنها برای بلند کردن بارهای سنگین بالای سر، به ویژه در محیطهای سخت یا با گرمای زیاد طراحی شدهاند. آنها برای بلند کردن بارهای بالای سر در ساخت و ساز و تولید سنگین نیز به خوبی کار میکنند. طراحی آنها به شما انعطافپذیری در قلاب میدهد و در عین حال بار را ایمن نگه میدارد. با اسلینگهای زنجیری، ابزاری دریافت میکنید که روزانه بارهای سنگین را بدون خرابی تحمل میکند.
۱. کاربردها
اسلینگهای زنجیری زمانی که جرثقیل باید بارهای سخت، سنگین یا نامناسب را بلند کند، انتخاب اول هستند. آنها استحکام بالا را با دوام ترکیب میکنند. آنها در برابر گرما و سایش بهتر از اکثر انواع دیگر اسلینگ مقاومت میکنند.
الف) بلند کردن مواد داغ
زنجیرهای زنجیری در بلند کردن مواد داغ مانند آهنگریهای داغ، شمشهای داغ و صفحات فولادی که به سرعت باعث خراب شدن زنجیرهای مصنوعی میشوند، عالی هستند. برای این کارها از زنجیرهای آلیاژی مقاوم در برابر حرارت استفاده کنید و از تماس مستقیم با فلز مذاب خودداری کنید، مگر اینکه زنجیر و اتصالات به طور خاص برای دما درجهبندی شده باشند. به عنوان خریدار، به دنبال زنجیر و اتصالاتی با درجهبندی دمایی مشخص باشید و در مورد غلافهای محافظ یا سپرهای حرارتی هنگام داغ شدن بارهای خود سوال کنید.
ب. اشکال پیچیده یا نامنظم
وقتی بارها اشکال پیچیده یا نامنظمی دارند، زنجیر اغلب از طناب سیمی بهتر عمل میکند زیرا حلقههای آن راحتتر خم میشوند و در گوشهها قرار میگیرند. زنجیر میتواند با هندسههای عجیب و غریب مطابقت داشته باشد و بدون پیچ خوردن در لبهها گیر کند. برای شما، این به معنای وسایل ویژه کمتر و شانس بیشتر برای بلند کردن پایدار است. با این حال، برای محافظت از لبهها یا پدهایی که گوشههای تیز میتوانند حلقهها را قطع کنند یا تنش را متمرکز کنند، برنامهریزی کنید.
ج. مجموعههای چند پایه
مجموعههای زنجیر چند پایه به شما امکان میدهند بارهای بلند، نامتعادل یا چند نقطهای را با کنترل حمل کنید. تولیدکنندگان، اسلینگهای ۲، ۳ و ۴ پایه را با طول پایهها و انواع قلابهای مختلف میسازند تا بتوانید میزان بالابری را تنظیم کرده و مرکز ثقل را تراز کنید. اگر تجهیزات چند پایه میخرید، مطمئن شوید که اتصالات اصلی، قلابها و طول پایهها با بار مطابقت دارند و شما یا اپراتورتان میدانید که چگونه برای توزیع یکنواخت بار، تجهیزات را نصب کنید.
د. بارهای شدید
برای بارهای بسیار زیاد، تسمههای زنجیری اغلب تنها راه حل عملی هستند زیرا درجه زنجیر مشخص، محدودیت بار کاری بسیار بالایی را ارائه میدهد. زنجیرهای آلیاژی با درجه بالاتر (به عنوان مثال، درجه ۸۰، ۱۰۰ یا ۱۲۰) و اتصالات منطبق، ظرفیت را بدون جریمه سنگین افزایش میدهند. به عنوان خریدار، بر روی قطعات دارای گواهینامه، علامتهای WLL قابل مشاهده و سوابق آزمایش اثبات اصرار داشته باشید. همچنین برای بازرسی معمول و قطعات تعویضی بودجه در نظر بگیرید – زنجیر بادوام است، اما ایمنی هنگام بلند کردن وزنههای بسیار بزرگ، مستلزم بررسیهای منظم است.
۲. نقاط قوت کلیدی اسلینگهای زنجیری
وقتی به تجهیزات بالابری سنگین و قابل اعتماد نیاز دارید، اسلینگهای زنجیری انتخابی ایدهآل هستند. آنها قدرت خام را با سختافزار ساده و قابل تعمیر ترکیب میکنند. آنها در کارگاههای سخت، ریختهگریها و سایتهای ساختمانی به خوبی کار میکنند. در زیر، هر یک از نقاط قوت اصلی را شرح میدهم تا ببینید چرا اسلینگهای زنجیری ممکن است برای جرثقیل شما مناسب باشند.
الف) ظرفیت بسیار بالا
اسلینگهای زنجیری از فولاد آلیاژی با استحکام بالا استفاده میکنند. این امر به آنها ظرفیت بار بسیار بالایی میدهد. یک پایه میتواند دهها هزار پوند را در صورت اندازهگیری و درجهبندی صحیح بلند کند. استفاده از دو، سه یا چهار پایه، بار کاری ایمن را به روشهای قابل پیشبینی افزایش میدهد. به یاد داشته باشید که حد بار کاری (WLL) مشخص شده روی اسلینگ و ضریب طراحی سازنده را بررسی کنید. بسیاری از زنجیرههای آلیاژی با ضریب طراحی ۴:۱ یا ۵:۱ اندازهگذاری میشوند، به این معنی که مقاومت پارگی زنجیره چهار تا پنج برابر WLL است. همیشه درجه، قطر و اتصالات زنجیره را با بلند کردنی که برنامهریزی میکنید مطابقت دهید تا ظرفیت را حدس نزنید.
ب. دوام
اسلینگهای زنجیری در برابر برخوردهای خشن مقاوم هستند. آنها در برابر سایش ناشی از تماس با فلز و سنگ، بهتر از تسمههای مصنوعی مقاومت میکنند. آنها همچنین در برابر ضربه و برخورد خشن که به سرعت به اسلینگهای نرمتر آسیب میرساند، مقاومت میکنند. این استحکام، آنها را در جایی که سطوح مواد کثیف، تیز یا ساینده هستند و جایی که سایش روزانه زیاد است، ایدهآل میکند. شما هنوز هم باید خوردگی را مدیریت کنید و زنجیر را تمیز نگه دارید، اما در محیطهای سخت، زنجیر بسیار طولانیتر از اکثر جایگزینها دوام میآورد.
ج. مقاومت در برابر حرارت
زنجیر آلیاژی در دماهای بالا، نسبت به اسلینگهای مصنوعی، استحکام بسیار بیشتری را حفظ میکند. تسمههای مصنوعی در معرض گرما ذوب یا زغال میشوند. طناب سیمی میتواند در اثر گرما و رسوب، استحکام خود را از دست بدهد یا گیر کند. اسلینگهای زنجیری در بسیاری از فرآیندهای دمای بالا که انواع دیگر اسلینگ را از بین میبرند، قابل استفاده هستند. برای کار گرم، هنوز باید از دستورالعملهای مربوط به درجهبندی دما از سازنده زنجیر پیروی کنید، اما زنجیر به طور کلی انتخاب ایمنتری برای قرار گرفتن در معرض گرما است.
د. انعطافپذیری
زنجیر ممکن است سفت به نظر برسد، اما حلقههای آن کاملاً مفصلبندی شدهاند. این مفصلبندی به زنجیر اجازه میدهد تا با گوشهها و لبهها مطابقت داشته باشد. همچنین قرارگیری اسلینگ در اطراف اشکال نامنظم را آسانتر میکند و در مقایسه با طناب سیمی، لغزش روی لبهها را کاهش میدهد. این انعطافپذیری به شما کمک میکند تا بارها را به طور هموارتری قرار دهید و توزیع بار را هنگام بلند کردن اجسام از گوشهها یا بالای لبهها، یکنواختتر نگه دارید.

ه. قابلیت تعمیر
یک مزیت عملی بزرگ این است که زنجیرهای زنجیری اغلب توسط پرسنل واجد شرایط در محل قابل تعمیر هستند. میتوان تک تک حلقهها، قلابها یا اتصالات را بدون دور انداختن کل زنجیر تعویض کرد. پس از هرگونه تعمیر، باید زنجیر را توسط یک فرد ذیصلاح بازرسی و مجدداً تأیید کنید و در صورت لزوم، آن را آزمایش کنید. از تعمیرات موقت خودداری کنید؛ فقط از قطعات جایگزینی استفاده کنید که با درجه اصلی و مشخصات سازنده مطابقت دارند.
و. تطبیق پذیری
زنجیرها در درجهها، قطرها و پیکربندیهای انتهایی مختلفی عرضه میشوند. میتوانید طولهای سفارشی و مجموعههای چند پایه را برای مطابقت با بالابرهای خاص سفارش دهید. درجههای بالاتر (به عنوان مثال درجه ۸۰ و درجه ۱۰۰) استحکام بیشتری را برای اندازه یکسان لینک ارائه میدهند که باعث صرفهجویی در وزن و فضا میشود. زنجیرها مانند اسلینگهای مصنوعی کشیده نمیشوند. هرگونه کشیدگی دائمی نشاندهنده اضافه بار یا آسیب است. سایش به مرور زمان قطر لینک را کاهش میدهد. وقتی سایش تقریباً به ۱۵٪ ضخامت اولیه نزدیک میشود، لینکهای آسیب دیده یا کل اسلینگ را از سرویس خارج کرده و آنها را جایگزین کنید. این ویژگیها باعث میشود که اندازه گیری و نگهداری اسلینگهای زنجیرهای برای طیف وسیعی از کارهای جرثقیل آسان باشد.
برای مثال، یک زنجیر اسلینگ آلیاژی درجه ۱۰۰ ممکن است ضریب طراحی ۴ یا ۵ داشته باشد (بعضی از تولیدکنندگان ضریب ۵:۱ را در نظر میگیرند)، به این معنی که مقاومت پارگی آن چهار تا پنج برابر WLL آن است. زنجیرها تحت بار کشیده نمیشوند. هرگونه کشیدگی دائمی نشانه اضافه بار یا آسیب است. با ساییدگی زنجیر، قطر مؤثر آن کاهش مییابد و هنگامی که ساییدگی از حدود ۱۵٪ ضخامت اولیه آن فراتر رود، حلقههای مربوطه باید برداشته شوند.